Termin ayurveda można przetłumaczyć po prostu jako „wiedzę o życiu”.
Słowo „ayurveda” pochodzi od dwóch sanskryckich słów: ayur – życie i veda – nauka (wiedza). Ayurveda to jednak nie tylko medycyna lecz kompletny system dotyczący tego, jak wieść zdrowe i szczęśliwe życie.
System ten powstał w Południowej Azji ponad 5000 lat temu – uważany jest za najstarszy system uzdrawiania we wszechświecie, oparty na ziołach i właściwej diecie. Ayurveda nie skupia się leczeniu części ciała zaatakowanej przez chorobę, ale na istocie ludzkiej jako całości. W leczeniu chorób koncentruje się na harmonii i równowadze umysłu, ciała i duszy. Niektórzy uważają, że jest to jeszcze jeden system medycyny alternatywnej, w istocie jednak jest to jedyny istniejący system wskazujący drogę do długiego i zdrowego życia, który dopełnia współczesną medycynę Zachodu.
Historia
Ayurveda jest najskuteczniejszym i najpełniejszym systemem uzdrawiania. Źródła ayurvedy leżą w hinduskiej mitologii. Hinduski Bóg-Stwórca, Mahabrahma, sformułował tę naukę i przekazał ją Oświeconym. Ayurveda obejmuje wszystko, co żyje i jest podzielona na trzy, główne gałęzie wiedzy.
Hela ayurveda (Ayurveda na Sri Lance)
Sri Lanka ma swój własny system ayurvedy. Starożytni władcy i królowie sprzed ponad 3000 lat stworzyli jej teoretyczne podwaliny i stosowali ten wspaniały system uzdrawiania w praktyce. Istnieją historyczne dowody na to, że większość władców była jednocześnie wybitnymi lekarzami i chirurgami, którzy przekazywali swoją wiedzę kolejnym pokoleniom. Król Buddhaasa (398AD) był jednym z najwybitniejszych medyków i autorem księgi „Saratha sangrahaya”, z której lekarze korzystają do dzisiaj. Co więcej, Buddhadasa dokonał udanej operacji chirurgicznej na kobrze. Na Sri Lance ciągle zobaczyć można starożytne inskrypcje naskalne, z których niezbicie wynika, iż istniał tam całościowy system medyczny i związane z nim usługi. Wyspa zdumiewa liczbą ruin pozostałych po szpitalach działających przed setkami lat, które obecnie unaoczniają nam postawę wobec zdrowia i uzdrawiania, jaka już wtedy dominowała w tym regionie.
Zagłębiając się w tę naukę łatwo zauważyć, że nie jest to tylko medycyna, lecz całościowy system oferujący zarówno zdrowie fizyczne, jak i rozwój duchowy. Uważa się, że Ayurveda powstała w Azji Południowej ponad 5000 lat temu. Jak wspomniano już wyżej, wg indyjskiej wersji wydarzeń Mahabrahma przekazał tę wiedzę rishim (Oświeconym). Rishi Agniveshes napisał księgę medycyny wewnętrznej i oralnej „Charaka Samhita”. Sushruta jest autorem księgi dotyczącej chirurgii. Niektóre spośród innych ksiąg zaginęły, więc obecnie ayurveda opiera się na dwóch: „Charace” Sushruta i „Vaghabacie” Samitha.
Pięć Żywiołów
Zgodnie z ayurvedą wszystko we wszechświecie składa się z pięciu elementów – Panchamahabutas.
Są to: eter, powietrze, ogień, woda i ziemia.
Cele ayurvedy
Główne cele ayurvedy to:
- zapobieganie chorobom
- diagnozowanie i leczenie chorób
- wzmacnianie odzyskanego zdrowia
- wspomaganie systemu odpornościowego
System ayurvedyjski ma więc za zadanie krzewić zdrowie na trzech poziomach:
- umysłowym
- fizycznym
- duchowym
Medycyna wg systemu ayurvedyjskiego dzieli się na osiem specjalizacji, choć postrzega chorobę jako stan braku harmonii całego organizmu.
Osiem specjalizacji medycyny ayurvedyjskiej (chikithsa):
- Kaya chikithsa – choroby wewnętrzne
- Bala chikithsa – pediatria
- Graha chikithsa – psychiatria
- Shalakya Tantra – leczenie chorób głowy i szyi
- Shalya Tantra – chirurgia
- Agada Tantra – toksykologia
- Vajikarana – seksuologia
- Rasayana – nauka o odmładzaniu
Podstawa ayurvedy – trzy dosze i panchakarma
Zgodnie z ayurvedą świat składa się z pięciu podstawowych elementów – Panchamahabhutas
- Apo – woda
- Thejo – ogień
- Vayo – powietrze
- Patavi – ziemia
- Akasa – eter
Vatha – transmisja energii
Pitha – metabolizm – wytwarzanie wewnętrznego ciepła
Kapha – śluz
Według medycyny ayurvedyjskiej te trzy bio-energie (vatha, pitta, kapha) regulują wszystkie umysłowe, duchowe i fizyczne procesy. Wszystkie żywe istoty są zdeterminowane przez te trzy dosze – cechy charakterystyczne każdej jednostki, jej siła i podatność na choroby zależą od proporcji w jakich te trzy dosze występują w organizmie.
Vata – ruch
Jako połączenie powietrza i eteru vatha symbolizuje ruch w ciele, odpowiada zatem za cyrkulację krwi, przenoszenie płynów ustrojowych, wydalanie itd. Vatha wpływa także na serce i układ krążenia, układ oddechowy i trawienny. Odpowiada za generację impulsów nerwowych z mózgu do ciała oraz funkcje nerwów i mózgu, kontrolując w ten sposób świadomość wszystkich istot żywych. Według Wed vatha dominuje nad pozostałymi dwiema doszami. Ludzie, którzy źle znoszą stres mogą mieć zaburzoną równowagę doszy vatha. Ci, w których organizmach dominuje vatha są na ogół komunikatywni i twórczy, poruszają się i mówią szybko, mają wiele zdolności. Są spostrzegawczy, lecz nie mają dobrej pamięci.
Pitta – transformacja
Pitta – kombinacja ognia i wody – odpowiada za wytwarzanie ciepła w organizmie i trawienie. Energia ta kontroluje metabolizm. Zgodnie z ayurvedą Pitta reguluje temperaturę ciała oraz potrzeby fizyczne: głód i pragnienie. Ponadto Pitta steruje emocjami i pragnieniami zmysłowymi. Brak równowagi Pitta może powodować problemy skórne, zapalenia w obrębie jamy brzusznej, wybuchowość itd.
Ludzie z przewagą doszy pitta zwykle mają sprawny metabolizm, dużo jedzą i piją, jako że dosza ta łączy w sobie ogień i wodę. Są bardzo aktywni, inteligentni i emocjonalni. Mogą wcześnie zacząć łysieć. Szybko wpadają w gniew i stają się agresywni, ze względu na silny żywioł ognia.
Kapha – trzyma wszystko razem
Kapha składa się z dwóch elementów – wody i ziemi. Odpowiada za wzrost i strukturę ciała. Kapha rządzi tkankami i substancjami, które spełniają funkcje ochronne. Przy zaburzonej równowadze kapha mogą pojawić się problemy z metabolizmem, nadwaga, apatia i depresja. Ludzie, którzy urodzili się z Kapha jako czynnikiem dominującym są zwykle silni i dobrze zbudowani, mają mocną strukturę kostną, długi, zdrowy sen i dużą witalność. Są hojni, lojalni i wybaczający.
Typ konstytucyjny – prakriti
Jedną z najważniejszych koncepcji ayurvedy jest prakriti – pierwotna natura. Można ją także zdefiniować jako typ konstytucyjny. Każda żywa istota, włączają w to zwierzęta, jest unikalna i ma własny, indywidualny wzór trzech dosz. Ich proporcje w momencie poczęcia tworzą naszą indywidualność – równowaga tych trzech sił determinuje zdrowie danej osoby. Każda istota jest jedyna w swoim rodzaju, pozostając jednak integralną częścią wszechświata, w którym się urodziliśmy. Odkrycie prakriti prowadzi do zrozumienia cech (unikalności), co pozwala nam najlepiej dbać o siebie a także rozwijać nasze naturalne piękno i zdrowie.
Tak właśnie ayurveda postrzega ciało – wszystkie żywe istoty powstają w wyniku działania tych trzech życiodajnych sił, znanych jako dosze – vatha, pitta i kapha. Uważane są za nieodłączną inteligencję organizmu, która zapoczątkowuje, zarządza i podtrzymuje wszystkie funkcje ciała, jego wygląd zewnętrzny, metabolizm, reakcje na otoczenie, a także myśli i emocje.
Na przykład: dosza kapha sprawia, że ślinimy się na widok i zapach jedzenia kiedy jesteśmy głodni. Vatha umożliwia nam połykanie pożywienia i w końcu pitta odpowiada za proces trawienia. Widać wyraźnie, jak istotna jest równowaga trzech dosz w organizmie dla jego prawidłowego funkcjonowania. Zaburzenie tej równowagi wywołuje problemy na poziomie fizycznym, umysłowym i duchowym.
Fundamentalnym celem ayurvedy jest więc przywrócenie równowagi i harmonii całemu organizmowi – dosza – dhahu, mala i agni.
Podstawy ayurvedy oraz jej różne metody i zastosowania
Ayurveda (nauka o życiu)
- zachowywać zdrowie
- leczyć choroby
- utrzymywać przywrócone zdrowie
- wzmacniać układ odpornościowy
- zapobiegać chorobom
Ayurveda dla:
Ludzi (Nara ayurveda)
Zwierząt (Satva Ay.)
Roślin (Vruiksha Ay.)